سیستم های ساخت و ساز خشک :
چکیده :
در هر جامعه، مصالح مورد استفاده در ساخت و ساز به طور مستقيم تحت تاثير شرايط اقليمي و ويژگي هاي فرهنگي، سنت و سليقه آن جامعه قرار دارد. براي مثال، در اروپا و آسياي دور به دليل وجود جنگل هاي انبوه، مسكن عمدتاً از چوب ساخته مي شود. در مقابل، در ايران كه كشوري كويري است، اكثر ساختمان ها با گل، سنگ و تيرهاي چوبي ساخته شده اند كه البته به مرور زمان جاي خود را به آجر، فولاد ، آهن و سيمان داده اند.
گذشته از پيشرفت تكنولوژي كه موجب ابداع مصالح جديدتر ساختماني شده است، برخي حوادث نظير حريق هاي بزرگ پس از زلزله در سانفرانسيسكو و يا زلزله هاي متعدد ژاپن و ساير كشورهاي آسياي دور، معماران و مهندسان را به سوي ابداع و بكارگيري مصالح مقاوم تر سوق داد. سيستم ساخت و ساز خشك (Drywall Systems) كه در حال حاضر از تكنولوژي هاي فراگير صنعت ساخت وساز دنيا به شمار مي رود، اولين بار در آمريكا ساخته و استفاده شد و پس از جنگ جهاني دوم به اروپا و آسياي دور راه يافت. هم اكنون نيز اين سيستم به يكي از پرمصرف ترين مصالح ساختماني در كليه كشورها تبديل شده است. در حال حاضر صفحات روكش دار گچي، محصول پايه تكنولوژي سيستم ساخت و ساز خشك است كه مصرف جهاني آن سالانه به بيش از 6 ميليارد مترمربع مي رسد.
به موازات، شاخص سرانه استفاده از اين سيستم، يكي از معيارهاي توسعه صنعت ساختمان به شمار مي رود. هم اكنون سرانه مصرف اين محصول در ژاپن 14 مترمربع، در آمريكا 12 مترمربع و در آلمان بين 7 تا 8 مترمربع در سال است. در روسيه نيز سالانه حدود 300 ميليون مترمربع پانل گچي توليد و بيش از 6 ميليون مترمربع فقط در مسكو مصرف مي شود.
در حالي كه، مصرف سرانه سيستم هاي ساخت و ساز خشك در ايران كمتر از 1 سانتي متر مربع در سال است؛ زيرا در كشور ما ناشناخته باقي مانده است. هرچند كارخانجات توليد اين سيستم در سال 1355 وارد ايران شد، اما به دليل تحولا ت ناشي از انقلا ب و جنگ تا سال 1374 راه اندازي نشد. در اين سال بانك مسكن (صاحب كارخانه) 83 درصد سهام كارخانه را به شركت كناف آلمان فروخت و بدين ترتيب، با همكاري اين شركت آلماني حدود 9 سال است كه پانل هاي گچي در داخل كشور توليد مي شود.
مقدمه :
سيستم هاي ساخت و ساز خشک يکي از دست آوردهاي فن آوري پيشرفته در صنعت ساختمان مي باشد که به خاطر مزاياي بسيارش، از جمله سهولت، سرعت و دقت بالا در اجرا؛ ايمني در برابر زلزله و حريق؛ خواص عايق بندي حرارتي، صوتي و رطوبتي؛ و تعميرات و نگهداري آسان، به عنوان جايگزين روشهاي منسوخ سنتي (بنايي) در صنعت ساختمان مورد استفاده قرار گرفته است.
ساختار کلي سيستمهاي ساخت و ساز خشک شامل صفحات روکش دار گچي (و يا صفحات مسلح سيماني) و پروفيل هاي فولادي سبک مي باشد، که اين صفحات به عنوان پوشش و پروفيل ها به عنوان زيرسازي عمل مي نمايند. اين نوع ساختارها در پنج گروه اصلی يعنی، ديوارهای جداکننده، ديوارهای پوششی، سقف های کاذب (در دو نوع گچی و معدنی)، کف های کاذب و سيستمهای حفاظت ساختمان در برابر حريق تقسيم بندی می شوند.سال ها است که سيستم هاي ساخت و ساز خشک مورد توجه کشورهاي پيشرفتة جهان قرار گرفته و در حال حاضر بيش از 90 درصد ساختمان سازي ها در اين کشورها با استفاده از اين ساختارها انجام می شود. خوشبختانه در سال هاي اخير، اين فن آوري توسط شرکت کناف ايران وارد کشور شده و مورد توجه دست اندرکاران صنعت ساختمان قرار گرفته و تا کنون پروژه هاي بسيار مهمي در سطح کشور با موفقيت اجرا شده است. نکتة قابل توجهي که در اکثر موارد فراموش مي شود اين است که فن آوري هاي جديد داراي دستورالعمل ها و فرهنگ استفاده خاص خود مي باشند و براي بهره برداري موثر از آنها بايد اين دستورالعمل ها را فراگرفت.
درای وال :
دراى وال، dry wall، freewall، دیوار دوجداره
درای وال در فارسی به معنای دیوار خشک است . در واقع به دلیل عدم استفاده از مصالح تر(سیمان کاری وگچ کاری )در این سیستم این دیوار را دیوار خشک نامیدند.
این سیستم سالها ست که در کشورهاى امریکایى و اروپایى در حال انجام است و با توجه به افزایش روزافزون ساخت و ساز و توجه شدید به پرت پایین مصالح و سرعت ساخت بالا استفاده از سازه هاى نورد سرد بسیار باب شده است.
به طور خلاصه میتوان گفت که این مصالح دراى خصوصیات زیادى میباشد که اهم آنها عبارت است از:
1-وزن بسیار پایین
2- جلوگیرى از پرت حرارتى و صوتى
3- سرعت بالاى ساخت
4- قابلیت بازیافت
مزایای استفاده از دیوار خشک:
١-سبک بودن
در واقع به دلیل وزن سبک ،این دیوار در صورتیکه در محاسبات وزن دیوار لحاظ گردد.میتوان درصد قابل توجهی از وزن آهن مصرفی را کاهش داد.
٢- سرعت بالا
به دلیل چند مرحله ای به یک مرحله(یکی شدن مرحله سفت کاری ،گچ کاری،تاسیساتی)در واقع عامل اصلی افزایش سزعت درر این دیوار میباشد.
دوم اینکه شرایط محیطی (سرماو گرما)تاثیر چندانی در روند نصب ندارد.
٣-قابلیت بازیافت
۴-هزینه حمل مناسب
۵-عدم پرت حرارتی و صوتی
ویژگی :
1. ورق این دیوار از جنس گالولیزه گرم بوده و تحت هیچ شرایطی دچار زنگ زدگی نمی گردد .
2.عرض این دیوار از 5 سانت به بالا بوده و بنابر نیاز قابل تغییر است.
3. ضخامت ورق این دیوار از 0.6به بالا بوده و بنابر نیاز قابل تغییر است. این نوع دیوار دارای این ویژگی است که نه تنها گچ برگ-سیمان برگ- سنگ و... بلکه می توان بر روی آن از توری گالوالیزه گرم استفاده و مستقیم بر روی آن گچ کاری یا سیمان کاری نمود.
4. یکی دیگر از ویژگی های این دیوار نصب روکش های آلومینیوم و حتی سنگ به طور مستقیم و بدون استفاده از ملات می باشد.
5. ارتفاع این دیوار نیز قابل سفارش بوده که می تواند درصد پرت مصالح را تا حدود زیادی کاهش دهد.
به طور مثال اگر ارتفاع پرروژه شما 80/2 باشد با سفارش این دیوار می توانید از پرت 20 سانتی سازه عمودی در هر شاخه جلوگیری نمایید. و بر فرض مثال اگر دیوار های پروژه شما 1000 متر مربع باشدصرفه جویی شما حدود 400 متر سازه عمودی یا 133 متر مربع دیوار می باشد.
6. در سیستم کناف سوراخ های تاسیساتی در سازه های عمودی روبروی همدیگر قرار نمی گیرند و در واقع امکان رد نمودن لوله های تاسیساتی وجود ندارد ولی در این سیستم تعداد و ارتفاع سوراخهای تاسیساتی به سفارش مشتری بوده و در حالت معمول 4 لوله 2 پولیکا از میان هر سوراخ تاسیساتی رد می گردد.
7. در این سیستم نیروهای کاملا متخصص مشغول به کار نصب می باشند و گذاشتن لوله های تاسیساتی برق و آب و قوطی های برق به عهده نصاب های شرکت می باشد که باز می تواند در صد قابل توجهی صرفه جویی برای کارفرما داشته باشد علاوه بر آن قوطی های مصرفی برق از نوع معمولی می باشد و متصل به خود سازه می باشد.
8. این دیوار به صورت متر مربع محاسبه شده و پرت آن به عهده خریدار نمی باشد.
9. این دیوار قابلیت استفاده بعنوان دیوار محوطه رانیز دارد.
10. این دیوار امکان نصب مش میلگرد وشاتکریت بتن را دارد که جایگزین مناسبی برای دیوار های 3Dپانل میباشد زیرا پانل 3بعدی بدلیل وجود عایق دارای صعویت نصب تاسیسات یا تعویض آن میباشد.
11.انواع عایق ئر دیوار قابل اجراء میباشد همانند پلی استایرن ، پشم شیشه ، پرلیت و....
شرکت های مجری در ایران :
شرکت کناف ايران، که تنها ارايه دهنده سيستم هاي ساخت و ساز خشک در ايران مي باشد، اهميت رعايت دستورالعمل هاي ويژه کاربرد اين سيستم ها را از ابتدا مورد توجه قرار داده است. بدين منظور، آکادمي کناف ايران تاسيس گرديد تا مطالب فني و جزئيات استاندارد نصب سيستم هاي ساخت و ساز خشک در قالب دوره هاي آموزشي کوتاه مدت به دست اندرکاران صنعت ساختمان ارايه گردد.
روش اجرا:
همواره در قرن معاصر شاهد تنوع در نوع ساخت و ساز ساختمان هستيم . اين انواع تنوع در زمينه ساخت به علت زمان بندي ، سبكي ، عايق و ... مقرون به صرفه بودن ساختمان است .
مصالح سنتي با ائتلاف وقت و نا همگون بودن ساخت و سازو اصراف در انرژي و متريل طبيعي روبرواست . كه با رشد جمعيت و آلودگي محيط زيست هيچ منافاتي ندارد .استفاده صحيح و اصولي از منابع طبيعي و رعايت حقوق آيندگان ، مدعيان صنعت ساختمان را بدين امر پايبند مي گرداند كه در ابداع مصالح جديد تمامي كوشش خود را بكار گيرند .
يكي ازاين مصالح سيستم ساخت وساز خشك است دراين روش مصالح در محل توليد ( كارخانه ) به روش مكانيزه توليد و راهي ساختمان مي گردد و در آنجا به روش خاص،و از پيش تعريف شده اجراء مي شود .
بدين طريق كه زير سازي، با مقاطع معين و از جنس فلزي با روكش ايزوله شده در ابعاد مشخص از پيش مدوله شده با اندازه هاي كاري مناسب به هم ، اجراء مي گردد و سپس مصالح ياد شده ( توليد شده در كارخانه ) بر روي زير سازي نصب مي گردد . ودرآخر با درز بندي مناسب و پوشش بتونه براي رنگ كاري ( بطور دلخواه) آماده مي گردد.
خصوصیات :
ساختار سیستم های ساخت و ساز خشک از سرعت و دقت اجرایی بسیار بالا تری نسبت به روش های سنتی ساخت(بنایی)برخوردار می باشند انتخاب این سیستم ساخت در مرحله طراحی و محاسبات سازه ای باعث کاهش جرم کلی ساختمان (وزن) و کم شدن ابعاد ستون ها- تیرها و پل ها خواهد شد و در زمان بهره برداری ضمن عدم تاثیر منفی بر سازه های اصلی ،در برابر زمین لرزه هایی با شدت بالا و تکان های شدید مقاوم خواهند بود و به دلیل سبک بودن و بسته بندی محصولات فایبر سمنت حجم حمل ونقل مصالح را کاهش داده و هزینة حمل و نقل را به شدت کاهش می دهد همچنین در مواقع نیاز به تغییرات و جابجایی و دسترسی به تاسیسات و تعمیرات احتمالی از سهولت و راحتی و سرعت بالایی برخوردار می باشد و با استفاده از صفحه سیمانی سبک ، فایبر سمنت ساختارهای ایجاد شده با این سیستم، عایق حرارتی – برودتی و صوتی مناسب و مقاوم در برابر آتش و حریق را بوجود آورده و میتوان سازه یا فضا ی مورد نظر در ساختمان را به مدت حداقل 4ساعت ايمن نمود. این سیستم با هدف صرفه اقتصادی ،سرعت،کیفیت استفاده بهینه از انرژی و منابع ملی و طبیعی و برآورده نمودن نیازهای جامعه امروز طراحی و ترسیم شده است.
سبک سازی :
اولين مزيت استفاده از اين سيستم سبك سازي مي باشد. به طوري كه بار مرده تيغه هاي داخلي يك پانزدهم ميزان بار در روش سنتي ساخت مي باشد و اين ساختارها ضمن عدم تأثير منفي بر روي اسكلت بنا در زلزله هاي با شدت بالا ايمن بوده و به فر ض تخريب به علت سبكي هيچگونه خطري متوجه ساكنان فضا نمي باشد. با توجه به وزن بسيار كم اين ساختارها در صورت پيش بيني هنگام طراحي سازه مي توان تا 24 درصد در مصرف هزينه هاي مربوط به بتن و آهن صرفه جويي نمود، خصوصاً در بلندمرتبه سازي اين سيستم ها را مي توان پس از آماده شدن كف اجرا نمود.
از سوي ديگر، اين ديوارها نازك و كم حجم هستند و استفاده مفيد از فضا را براي مصرف كننده ممكن مي سازند؛ به طوري كه با استفاده از اين مصالح در هر 100 مترمربع زيربنا، 7 مترمربع به زيربناي مفيد افزوده مي شود. همچنين، به واسطه دسترسي آسان به كليه تاسيسات ساختمان، مي توان در صورت بروز مشكل در قسمتي از تاسيسات از جمله تركيدن لوله ، آن قسمت مشكل دار را سريعاً شناسايي و تعمير كرد. اين خاصيت به ويژه در بيمارستان ها بسيار مهم و حياتي است اما اين قابليت در مصالح سنتي ديده نمي شود.
ويژگي و مزيت ديگر ساخت و ساز خشك، قابليت در بهينه سازي مصرف سوخت است؛ چرا كه مي توان ديوارهاي خارجي بنا را توسط اين مصالح عايق بندي نمود و بين سازه اصلي وDrywalls از پشم سنگ، پشم شيشه، پلي استايرين و ساير عايق ها استفاده كرد. دراين حالت و با توجه به ضخامت و چگالي آنها، ميزان تبادل انرژي قابل محاسبه است. دولت اخيراً در راستاي بهينه سازي مصرف سوخت كشور، طبق آيين نامه ها و بخشنامه هاي مشخص، كليه ساختمان هاي جديد را ملزم به استفاده از عايق هاي حرارتي نموده است. براي مثال، با تصويب ماده 19 مقررات ملي ساختمان، از آغاز سال 1383 ساختمان هاي بيش از 600 مترمربع زيربنا ملزم به رعايت اين اصول شده اند و بدون رعايت عايق بندي جداره هاي خارجي ساختمان به آنها پايان كار داده نمي شود.
مزيت ديگر اين سيستم، افزايش عمر مفيد بنا است؛ به طوري كه استفاده از اين تكنولوژي جديد به دليل سهولت تعميرات و تغيير كاربري ساختمان، عمر مفيد بنا را از 20 تا 30 سال به 100 سال رسانده است.
منفعت مهم ديگر اين تكنولوژي، كاهش زمان ساخت بناست. به عبارت ديگر، در ايران با مصالح سنتي موجود يك كارگر روزانه فقط حدود 10 مترمربع ديوار بدون گچ و خاك و سفيدكاري مي تواند بسازد؛ در حالي كه با استفاده از اين سيستم يك كارگر ماهر روزانه 35 مترمربع ديوارآماده رنگ مي سازد. به همين دليل، در كشورهايي چون ايران كه ساخت وساز در آنها به روش سنتي انجام مي شود، ساخت مسكن و ساختمان بسيار گران تر است؛ زيرا در مجموع دستمزد كارگران و مدت زمان ساخت در آنها بيشتر است.
يكي از مزاياي سبكي و كم وزن بودن اين نوع سازه ها و همچنين سهل الانتقال بودن و جابه جايي راحت آن است. براي مثال، با يك تريلي مي توان 800 مترمربع ديوار حمل كرد؛ درصورتي كه حمل مصالح سنتي براي ساخت همين متراژ ديوار به حدود 35 كاميون نياز دارد. اين مزيت براي ساخت وساز در مناطقي همچون جزيره كيش بسيار قابل توجه است.
بهسازي و نوسازي و حتي ترميم ساختمان :
مهم ترين كاربرد صفحات روكش دار گچي در بهسازي ساختمان هاي موجود است. البته اين مصالح در ظاهر اندكي گران تر از مصالح سنتي است، اما با در نظر گرفتن سهولت، سرعت، كيفيت و تميز بودن اين روش، بسيار باصرفه تر است. به ويژه اينكه در بعضي موارد، ساختمان موردنظر قديمي بوده و نقشه آن موجود نيست و نمي توان فضاي داخلي آن را به راحتي تغيير كاربري داد. در اين موارد تنها راه حل موجود، استفاده از سيستم هاي ساخت و ساز خشك است.
استقامت و قابليت :
سيستم ساخت وساز خشك مقاومت ساختمان ها را در مقابل دو سانحه حريق و زلزله افزايش مي دهند. برخي از انواع پانل هاي گچي تا 3 ساعت در مقابل حريق مقاومت مي كنند. حتي با استفاده از اين پانل ها مي توان سازه هاي فلزي و فولادي را از نرم شدن هنگام وقوع حريق محفوظ نگه داشت و از تخريب ساختمان جلوگيري كرد.
در مقاوم سازي بنا در برابر زلزله مهم ترين اصل، سبك سازي ساختمان است؛ زيرا وزن زياد مصالح يكي از عوامل اصلي تخريب ساختمان مي باشد. ويژگي اصلي اين سيستم ها نيز وزن كم آنهاست. به همين دليل، در كشور ما كه روي خط زلزله واقع شده است و تقريباً هرچند وقت يكبار زلزله مهيبي به وقوع مي پيوندد، ايمن سازي در مقابل زلزله امري حياتي است. دراين راستا، تكنولوژي ساخت و ساز خشك مي تواند نقش قابل توجهي در حفظ جان مردم داشته باشند.
